Sấy lạnh, sấy chân không, sấy thăng hoa và những gì bạn chưa biết!

Bạn đã biết gì về sấy lạnh, sấy chân không và sấy thăng hoa? Hiện nay trên thị trường đang có ba dạng sấy được rất nhiều người sử dụng, đó chính là sấy lạnh, sấy chân không và sấy thăng hoa. Ba phương pháp sấy này đều có một đặc điểm chung đó là sử dụng môi trường nhiệt độ thấp để làm khô sản phẩm. Do đó nó có rất nhiều điểm tương đồng và khiến cho khách hàng rất dễ bị nhầm lẫn với nhau. Trong khi sản phẩm của 3 dạng sấy này thì có những đặc điểm riêng biệt nhau. Chính vì vậy, hôm nay saythanghoabachma.vn sẽ chia sẻ một số kinh nghiệm để khách hàng có thể phân biệt được những hình thái sấy khác nhau. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu ngay điểm khác nhau giữa sấy thăng hoa và sấy lạnh dưới đây nhé.

Sấy lạnh là gì

Sấy lạnh hay còn được gọi là sấy bơm nhiệt. Đây là phương pháp sấy được thực hiện bằng tác nhân là không khí rất khô trong một điều kiện nhiệt độ thấp hơn so với nhiệt độ sấy thông thường. Nhiệt độ sấy luôn được duy trì ổn định trong mức từ -10 đến -50 độ C. Điều kiện tiên quyết là độ ẩm không khí phải được đảm bảo trong khoảng từ 10-30%. Và được tiến hành trong môi trường áp suất khí quyển.
Sấy lạnh phù hợp với những loại thực phẩm dễ biến đổi tính chất khi sấy ở nhiệt độ cao. Chúng ta dễ dàng bắt gặp sấy lạnh được áp dụng nhiều đối với những sản phẩm mang tính y dược cao, những loại tinh bột hoặc những loại thực vật dùng trong y học như đông trùng hạ thảo, nấm linh chi…

Nguyên lý hoạt động của sấy lạnh là chỉ cần sấy ở nhiệt độ một trường thôi cũng đã đủ để làm khô một cách nhanh chóng sản phẩm. Bởi không khí được đưa vào buồng sấy đã được làm khô hoàn toàn. Cùng với đó là thời gian cũng được rút ngắn hơn so với các hình thức sấy khác từ 6-8 tiếng. Do môi trường sấy ở nhiệt độ âm nên sẽ không làm biến đổi hay ảnh hưởng đến màu sắc của sản phẩm. Sản phẩm sấy ra sẽ được giữ nguyên màu, nguyên mùi và lưu được hương vị tốt hơn.

Ưu nhược điểm của sấy lạnh

  1. Ưu điểm:
    Sấy lạnh là công nghệ sấy hiện đại nhất hiện nay. Khi sử dụng công nghệ này sẽ có rất nhiều ưu điểm nổi bật, có thể kể đến như:
    Thời gian sấy nhanh hơn so với các hình thức sấy khác: Thông thường khi sử dụng các hình thức sấy khác, các bạn sẽ mất khoảng từ 10-12 tiếng để sản phẩm đạt được chất lượng như mong muốn. Tuy nhiên đối với công nghệ sấy lạnh thì các bạn chỉ cần 6-8 tiếng là sản phẩm đã đạt độ khô hoàn hảo.
    Chất lượng sản phẩm sấy tốt hơn: Do được làm lạnh trong môi trường áp suất khí quyển nên sản phẩm sẽ giữ được nguyên màu, nguyên mùi cũng như các tính chất hương vị vốn có. Đây là ưu điểm nổi bật mà không một phương pháp sấy nào có thể làm được ngoài sấy lạnh.
    Tối ưu năng lượng sử dụng: Bạn có biết là đối với sấy nóng, bạn phải cần tới 1kW điện mới có thể tách được khoảng 1,3kg nước? Thì đối với sấy lạnh, với 1kW điện bạn có thể tách được tới 3kg nước trong thực phẩm. Qua đó giúp bạn giảm được thời gian sấy, cũng như tiết kiệm được rất nhiều điện tiêu thụ.
  2. Nhược điểm của sấy lạnh:
    Với những ưu điểm nổi trội hơn rất nhiều so với những công nghệ sấy khác thì sấy lạnh lại có một nhược điểm nho nhỏ đó chính là giá thành cao hơn so với những công nghệ sấy thông thường. Cùng với đó là khối lượng sấy còn tùy thuộc vào mỗi một loại sản phẩm khác nhau. Chẳng hạn như cùng 1 loại máy thì đối với các loại lá cây dược liệu bạn chỉ có thể sấy được khoảng 20kg thì con số đó đối với hoa quả sẽ là khoảng 30kg và đối với thịt cá là khoảng 50kg. Nghĩa là phụ thuộc vào diện tích đặt thực phẩm sấy mà ta chỉ có thể sấy được với những khối lượng khác nhau. Hơn nữa do sản phẩm sấy sẽ khô và giòn nên sấy lạnh sẽ được lựa chọn phù hợp hơn đối với các loại dược liệu tự nhiên như lá thuốc, rau củ quả…

Sấy chân không là gì?

Sấy chân không chúng ta có thể hiểu đơn giản đó chính là phương pháp sấy được thực hiện trong môi trường chân không. Theo đó thì sản phẩm sấy sẽ được đưa vào một buồng kín, sau đó sử dụng máy bơm chân không để tạo ra môi trường chân không. Áp suất trong môi trường chân không này sẽ rất thấp, chỉ vào khoảng 50mmHg.
Trong môi trường áp suất thấp như vậy thì nước sẽ sôi ở nhiệt độ rất thất, chỉ vào khoảng 40 độ c. Do nhiệt độ sôi thấp nên nước sẽ bốc hơi rất nhanh, làm cho sản phẩm sấy sẽ khô nhanh hơn so với cách sấy nhiệt thông thường.


Sấy chân không có một số ưu điểm nổi bật như:

  1. Thời gian sấy nhanh
  2. Sản phẩm sấy hoàn thiện rất đẹp
  3. Giữ được cấu trúc sản phẩm nhưng vẫn có độ giòn và xốp khá cao.

Sấy thăng hoa là gì?

Máy Sấy thăng hoa là phương pháp sấy nổi bật nhất hiện nay trên thị trường với nhiều tính ưu việt mà các phương pháp sấy khác không có được. Đây là một phương pháp sấy mới đối với thị trường Việt Nam. Hiện nay cũng đang có khá nhiều doanh nghiệp áp dụng công nghệ sấy này vào làm sản phẩm. Tuy nhiên bạn có biết là phương pháp sấy này đã được phát minh cách đây cả trăm năm rồi. Sấy thăng hoa là một dạng kỹ thuật sấy, được nhiều người gọi là làm khô lạnh. Đối với phương pháp này thì sản phẩm được sấy khô bằng cả một quá trình thăng hoa của nước dưới nhiệt độ và áp suất thấp. Theo đó thì các phân tử nước trong sản phẩm sẽ được làm đông lạnh thành đá, sau đó sẽ được loại bỏ trực tiếp ra khỏi sản phẩm bằng công nghệ hóa hơi. Tất các quy trình này đều được thực hiện trong môi trường chân không.


Sấy thăng hoa được thực hiện bởi một quy trình khép kín, bao gồm ba bước cụ thể như sau:

  1. Bước thứ nhất : Cấp đông
    Sản phẩm sấy sẽ được mang đi cấp đông để tất cả các dung môi hay chất lỏng trong sản phẩm (thông thường là nước) sẽ được chuyển sang thể rắn.
  2. Bước thứ 2 : Sấy sơ cấp hay còn gọi là thăng hoa
    Trong giai đoạn này, các tinh thể đã được đóng đá ở bước thứ nhất sẽ được thăng hoa hết mà không cần phải trải qua giai đoạn hóa lỏng. Ở trong môi trường áp suất thấp thì khoảng 90% độ ẩm sẽ bị lấy đi, qua đó tạo độ giòn xốp cho sản phẩm.
  3. Bước thứ 3: Sấy thứ cấp hay còn gọi là khử ẩm. Như đã nói ở trên, sau khi trải qua bước thứ 2 thì có 90% nước đã được bốc hơi, vậy là còn khoảng 10% nước vẫn lưu lại trong sản phẩm. Do đó lượng nước này sẽ được lấy ra trong điều kiện nhiệt độ điều chỉnh tăng dần. Sao cho thành phẩm cuối cùng thì độ ẩm chỉ còn 1-4%.

Sự khác biệt giữa sấy thăng hoa và sấy chân không

Thực ra sấy thăng hoa và sấy chân không đều thuộc một công nghệ sấy, nó chỉ khác nhau ở quy trình thực hiện, Đối với sấy thăng hoa thì bạn cần làm đông đá sản phẩm sấy trong khi sấy chân không thì không có giai đoạn này. Đây là điểm mấu chốt để sản phẩm sấy thăng hoa có cấu trúc vật lý tốt hơn rất nhiều so với sấy chân không.
Đối với những sản phẩm mang tính nhũn, không ổn định như hoa quả chín… thì việc áp dụng sấy thăng hoa là vô cùng phù hợp, Việc đưa vào đóng băng các sản phẩm ở nhiệt độ thấp để thành phần nước trong thực phẩm đóng băng thành các tinh thể băng nhỏ. Khi toàn bộ lượng nước trong sản phẩm đã đóng đá đúng yêu cầu kỹ thuật thì quá trình sấy thăng hoa bắt đầu. Kết cấu sản phẩm khi đã được đóng băng sẽ tương tự như hình dạng tổ ong, phần chất xơ của thực phẩm sẽ tạo thành phần khung xương giống tổ ong, còn thành phần nước đông đá sẽ như mật ong vậy. Khi quá trình thăng hoa bắt đầu, thành phần tinh thể đá trong sản phẩm sẽ chuyển thành thể khí và thẩm thấu ra ngoài, khi các vị trí trong sản phẩm là tinh thể đá chiếm chỗ đã bị hóa hơi hết sẽ để lại dạng kết cấu như tổ ong bên trong sản phẩm, chính vì vậy hình dạng sản phẩm khô được giữ nguyên.

Qua đó chúng ta có thể thấy các sản phẩm sấy thăng hoa sẽ giữ lại được nhiều chất dinh dưỡng và protein của vật sấy không bị biến tính, lipid không bị oxy hóa, gluxit không bị hồ hóa. Các hoạt chất sinh học, vitamin, khoáng chất không bị phá hủy, màu sắc và mùi vị gần như không thay đổi.ứng dụng để sấy thăng hoa quả mãng cầu

Nối một cách khác, sấy chân không chính là giai đoạn cuối cùng của sấy thăng hoa, do đó có khá nhiều người nhầm lẫn 2 phương pháp sấy này với nhau. Chính vì vậy, qua bài viết này, chúng tôi hi vọng sẽ mang đến cho các bạn những kiến thức thú vị, giúp các bạn có thể dễ dàng phân biệt và lựa chọn cho mình những phương pháp sấy phù hợp.

5/5 - (6 bình chọn)

Leave a Reply